Co to jest design PRL i dlaczego wraca na salony?
Styl PRL, przez lata kojarzony głównie z okresem niedoborów, ciasnych mieszkań i szarych blokowisk, dziś przeżywa renesans. Dlaczego? Odpowiedź jest zaskakująco prosta: to, co kiedyś było koniecznością, teraz jawi się jako świadoma estetyka, wyraz autentycznego stylu i miłość do historii. Design PRL-u – funkcjonalny, minimalistyczny, czasem surowy, ale niepozbawiony uroku – doskonale wpisuje się w dzisiejsze trendy ekologiczne i filozofię less waste. Meble, lampy czy ceramika z tamtego okresu są świadectwem mistrzostwa projektowania oraz umiejętności tworzenia piękna mimo ograniczonych zasobów.
Najciekawsze meble z PRL – co króluje wśród miłośników retro?
Jednym z najbardziej pożądanych elementów wyposażenia wnętrz są dziś klasyczne fotele i krzesła projektu takich tuzów jak Juliusz Kędziorek, Marian Sigmund, czy Rajmund Hałas. Ich projekty to połączenie ergonomii, minimalistycznej formy i trwałości, która pozwoliła przetrwać dziesięciolecia. Szczególnym zainteresowaniem cieszy się kultowy fotel „366” projektu Józefa Chierowskiego, którego nowoczesne reedycje oferują zarówno oryginalny klimat, jak i nowe obicia, lepsze pianki oraz ekologiczną produkcję.
Nie mniej wartościowe są stoliki kawowe na toczonych nogach, regały typu „jamnik” oraz meblościanki z przesuwanymi szybami. Dzięki ich modułowej konstrukcji łatwo je dopasować do współczesnych wnętrz, a zaokrąglone krawędzie i stonowane barwy są ponadczasowe.
PRL w kuchni – ceramika, szkło i design codzienności
Porcelana z Ćmielowa, szklanki z Krośnieńskich Hut, dzbanki z Zakładów Porcelitu Stołowego w Pruszkowie – to tylko niektóre z przykładów użytkowej sztuki PRL-u, jakie dziś powracają do łask. Te przedmioty miały być przede wszystkim praktyczne, ale wielu artystów przemysłowych zadbało, by nie brakowało im rodzinnego uroku. Charakterystyczne fasony, geometryczne dekory i pastelowe kolory to esencja stylu retro w najlepszym wydaniu.
Dzisiaj miłośnicy vintage z dumą eksponują filiżanki w groszki czy talerze z motywem złotej nitki. Ba! Nawet zwykłe szklanki w metalowych koszyczkach – niegdyś atrybut biur i PKP – zyskały rangę kultowych gadżetów.
Styl PRL we współczesnych wnętrzach – jak łączyć stare z nowym?
Retro meets nowoczesność – tak dziś urządzają się świadomi esteci. Stare fotele zestawiają z designerskimi sofami, lampy Zorka można zobaczyć nad stołami z Ikei, a PRL-owskie tapety stają się tłem dla nowoczesnych grafik. Klucz do sukcesu tkwi w umiarze: nie chodzi o wierne odwzorowywanie klimatu lat 60., lecz o umiejętne czerpanie z niego inspiracji.
Mieszkania urządzone w stylu mid-century modern z PRL-owskimi dodatkami tworzą niepowtarzalny klimat. Ciepłe drewno, welurowe tkaniny i wzorzyste dywany ożywiają minimalistyczną architekturę naszych mieszkań, dodając im duszy i historii. Niezaprzeczalnym atutem jest także ekologia – renowacja starego fotela to nie tylko modny krok, ale i świadomy wybór, idący w parze z filozofią zero waste.
Gdzie kupować meble i dodatki z epoki PRL?
Dzisiaj zdobyć autentyczne meble i dodatki z epoki PRL nie jest już tak trudno, jak mogłoby się wydawać. W sieci funkcjonuje wiele wyspecjalizowanych sklepów oferujących zarówno oryginały, jak i starannie wykonane reedycje kultowych projektów. Warto zajrzeć na portale aukcyjne (Allegro, OLX), do sklepów vintage czy odwiedzać kiermasze i pchle targi – szczególnie te odbywające się w większych miastach. Zdarza się, że prawdziwe perełki kryją się na strychu u babci lub w piwnicy starego sąsiada.
Coraz większą popularność zdobywają także pracownie renowacyjne, które nie tylko przywracają dawny blask starym meblom, ale też często oferują usługi customizacji – np. nowe tapicerki, zmiana koloru lakieru czy dostosowanie wysokości do współczesnych standardów. To świetna opcja dla osób, które chcą mieć coś unikalnego, ale praktycznego.
Ikony polskiego wzornictwa – nazwiska, które warto znać
Historia polskiego designu nie byłaby kompletna bez nazwisk twórców, którzy nadali charakter PRL-owskim wnętrzom. Józef Chierowski to autor wspomnianego fotela „366” – jednego z najbardziej ikonicznych mebli tamtej epoki, produkowanego w milionach egzemplarzy. Henryk Sztaba projektował wyjątkowe tapicerowane krzesła i fotele, które dziś osiągają zawrotne ceny na aukcjach.
Na szczególną uwagę zasługują też projektanci szkła, jak Eryka i Jan Drostowie, twórcy kolorowych wazonów i pater ze szkła prasowanego. Ich prace to dziś obiekty pożądania kolekcjonerów i fanów dekoracji vintage. Danuta Duszniak czy Lubomir Tomaszewski odpowiadają za ceramikę figuralną – rzeźby kotów, sarenek czy piesków, które dziś przeżywają drugą młodość jako instagramowe dekoracje w nowoczesnych domach.
Dlaczego styl PRL stał się elementem luksusu?
Jeszcze dekadę temu meble PRL-u można było kupić za grosze – dziś niektóre egzemplarze osiągają ceny porównywalne z designerskimi nowościami z Zachodu. Skąd ta zmiana? Po pierwsze: autentyczność. Ludzie zmęczeni masową produkcją i meblami „na jedno kopyto” poszukują rzeczy z duszą i historią. Po drugie: trwałość. Meble z okresu PRL były wykonane z litego drewna, sklejki i metalu – projektowane z myślą o dekadach użytkowania. Wreszcie: estetyka. Proste linie, organiczne formy i wyważone proporcje dziś znów trafiają w gusta współczesnych dekoratorów wnętrz.
Nie dziwi więc fakt, że PRL-owskie ikony wzornictwa pojawiają się w butikowych hotelach, nowoczesnych kawiarniach, a nawet w luksusowych apartamentach. To dowód na to, że design sprzed kilkudziesięciu lat nie tylko przetrwał próbę czasu, ale także zdobył nową wartość.
PRL jako inspiracja dla młodych projektantów
Coraz więcej młodych twórców sięga dziś po inspiracje z epoki Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Przeglądając współczesne kolekcje butików meblarskich – jak 366 Concept, Tylko, czy Szyszka Design – nie sposób nie zauważyć odniesień do dawnych form i materiałów. W modzie są nie tylko meble, ale także grafiki w stylu retro, plakaty, opakowania czy typografia nawiązująca do estetyki drugiej połowy XX wieku.
Designerskie powroty do przeszłości nie oznaczają kopiowania – to raczej twórcze dialogi z przeszłością. Dzięki temu PRL nie kojarzy się już tylko z brakiem, ale staje się źródłem inspiracji, dowodem na to, że nawet w trudnych czasach można tworzyć rzeczy piękne, funkcjonalne i ponadczasowe.
Żaneta Wieczorek – redaktorka portalu CK-Mag.pl, specjalizująca się w tematyce lifestyle, relacji i współczesnych trendów. W tekstach łączy kobiecą intuicję z dziennikarską dociekliwością, zawsze szukając tego, co naprawdę ważne, choć często ukryte między wierszami codzienności. Pisze lekko, ale z treścią – o tym, co porusza, bawi, inspiruje i zmusza do refleksji. Zafascynowana ludźmi i ich historiami, nie boi się tematów trudnych ani tych z przymrużeniem oka.
